ÜTS’yi Yazıyor
Varış Öncesi Gümrük İşlemleri
Varış Öncesi Gümrük İşlemleri
- Varış Öncesi
- Gümrük İşlemleri, Türkiye’de ithalat süreçlerini hızlandırmak ve maliyetleri
- azaltmak amacıyla uygulanan bir sistemdir. Bu uygulama, eşyanın Türkiye Gümrük
- Bölgesi’ne varışından önce gümrük beyannamesinin tescil edilmesine olanak
- tanır, böylece gümrük işlemleri eşya henüz yoldayken başlatılabilir.
- Uygulamanın
- Kapsamı ve Şartları:
- Taşımacılık Türü: Başlangıçta sadece denizyolu
- konteyner taşımacılığı için geçerli olan Varış Öncesi Gümrük İşlemleri 15 Mayıs
- 2021 tarihinden itibaren havayolu taşımacılığını da kapsayacak şekilde
- genişletilmiştir.
- Eşya Türü: Uygulamadan yararlanacak eşya listesi,
- Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından belirlenir ve Bakanlık internet sitesinde
- duyurulmaktadır. Bu listede genellikle yerli üretimde girdi olarak
- kullanılabilecek hammadde ve ara mallar yer alır. Ayrıca GTIP noları bakanlık
- sayfasında listelenmiş tıbbi cihazlar ve yedek parçaları da bu uygulamadan
- yararlanabilir.
- Başvuru Şartları: Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü
- (YYS) sahipleri, Varış Öncesi Gümrük İşlemleri’nden doğrudan yararlanabilir.
- YYS sahibi olmayan firmaların ise belirli şartları sağlaması ve ilgili Gümrük
- ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü’ne başvuruda bulunması gerekir. Bu şartlar
- arasında mali yeterlilik, belirli bir ihracat performansı ve belirli cezai şartların
- taşınmaması gibi kriterler bulunur.
- Başvuru şartlarından bazıları:
- a)
- Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik olması.
- b)
- Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük son üç
- yıl içerisinde, on ikişer aylık üç dönem ayrı ayrı olmak üzere, işlem gören
- beyanname sayısının yüzde ikisini aşan sayıda vergi kaybına neden olan gümrük
- mevzuatı ihlali nedeniyle ceza uygulanmamış olması,
- c)
- Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük son üç
- yıl içerisinde, on ikişer aylık üç dönem ayrı ayrı olmak üzere, işlem gören
- beyanname sayısının yüzde beşini aşan sayıda gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle
- usulsüzlük cezası uygulanmamış olması,
- d)
- Gümrük ve vergi mevzuatları uyarınca ödenmemiş herhangi bir vergi,
- ceza ve fer’i amme borcu bulunmaması.
- e)
- Başvuru sahibinin iştigal ettiği iş alanının özellikleri, kapasite
- raporu ve mali bilançosu göz önüne alındığında, yeterli bir mali durumda
- bulunması ve hakkında iflas işlemleri başlatılmamış olması.
- f)
- Başvuru yılından önceki son üç takvim yılı veya başvurunun kayda
- alındığı ayın ilk gününden geriye dönük üç yıl içerisinde, yılda asgari beş
- milyon FOB/ABD doları tutarında fiili ihracat gerçekleştirmiş olması,
- g)
- 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicil Kanunu hükümleri
- kapsamında sanayi sicil belgesini haiz olması ve/veya 18/5/2004 tarihli ve 5174
- sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa göre
- sanayici sayılması,
- Varış Öncesi Gümrükleme izninin
- geçerlilik süresi 3 yıldır. Verildiği yılı izleyen takvim yılının üçüncü üçüncü
- yılının son günü sona erer. Şartları taşıyan firmalar yeniden izin alabilirler.
- Yetkilendirilmiş
- Yükümlü Statüsü (YYS), Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri de dahil
- olmak üzere toplam 46 ülkede geçerliliği olan bir statüdür.
- YYS’nin temel
- amacı, AB ve Türkiye’de “güven ve kontrol et” prensibi doğrultusunda e-gümrük
- süreçlerini kolaylaştırmaktır. Bu kapsamda, ithalat, ihracat ve transit
- işlemlerinin firmaların kendi tesislerinde gerçekleştirilmesine imkan
- tanınırken, işlemler sonradan denetim mekanizmasına tabi tutulur. YYS statüsü,
- gümrük yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren, mali yeterliliğe sahip ve ISO
- 27001 gibi uluslararası güvenlik standartlarını karşılayan firmalara
- verilmektedir.
- Onaylanmış
- Kişi Statüsü ise (OKS):
- OKS, gümrük
- işlemlerinde güvenilirlik kazanmış ve belirli kriterleri sağlayan firmalara
- verilen bir statüdür. Bu statüyü almak için başvuru yapan firmaların mevzuata uygunluk,
- mali
- yeterlilik ve gümrük işlemlerindeki performansları gibi
- çeşitli faktörler dikkate alınır.
OKS şartlarından bazıları:
- Türkiye’de en az 3 yıldır faaliyette bulunan
- gerçek veya tüzel kişiler başvurabilir.
- Bu süre zarfında düzenli olarak ithalat veya
- ihracat yapmış olmalıdırlar.
- İhracat veya
- ithalat yapan firmaların belirli bir ticaret hacmine ulaşmış olması gerekir.
- Gümrük
- idaresinin belirlediği asgari işlem sayısı veya tutarının üzerinde ticaret
- yapılmalıdır.
- Vergi borcu
- veya gümrük mevzuatına aykırı bir durum bulunmamalıdır.
- Mali
- durumunun yeterli olduğu, vergi ödemelerini düzenli yaptığı belgelenmelidir.
- Firma, düzenli muhasebe ve stok kayıt sistemine sahip olmalı ve tüm
- işlemlerini açık bir şekilde yürütebilmelidir.
- Elektronik ortamda izlenebilir ve
- denetlenebilir bir kayıt sistemi bulunmalıdır.
Vergi veya gümrük mevzuatına aykırı
işlem yaptığı tespit edilenler,
- Ciddi kaçakçılık veya mali suçlar
- nedeniyle ceza almış olanlar,
- Gümrük işlemlerinde sık sık hatalı
- beyanname veren ve usulsüzlük yapan firmalar,
- Yeni kurulmuş ve henüz
- yeterli ticaret hacmi veya tecrübesi bulunmayan firmalar OKS alamazlar.
- OKS’ye sahip
- firmalar, gümrük
- işlemlerinde önemli kolaylıklar ve öncelikler kazanarak zaman ve maliyet
- avantajı elde ederler. Bu yüzden, düzenli olarak ithalat veya
- ihracat yapan firmalar için oldukça değerli bir statüdür.
- Uygulamanın Faydaları:
- ·
- İthalatta Yerinde Gümrükleme
- İzni: Yerinde gümrükleme ile firmaların ithal ürünlerini giriş gümrük
- müdürlüğüne sunmadan, doğrudan kendi tesislerindeki antrepoya alınması,
- muayenenin ve eşyadan numune alımının buralarda gerçekleştirilmesidir.
- YYS ve OKS belgesine sahip firmalar
- Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunun 28,29,30 ve 90 faslında yer alan
- ürünlerin yerinde gümrüklemesini yapabilirler.
- ·
- Zaman Tasarrufu: Eşyanın varışından
- önce gümrük işlemlerinin başlatılması, bekleme sürelerini azaltır ve tedarik
- zincirinin hızlanmasını sağlar.
- ·
- Maliyet Azaltma: Gümrük işlemlerinin
- hızlanmasıyla birlikte tahmil, ardiye ve demuraj gibi ek maliyetlerin önüne
- geçilir.
- ·
- Rekabet Gücü: İthalat süreçlerinin
- hızlanması, yerli üreticilerin hammaddeye daha hızlı erişmesini sağlayarak
- üretim ve ihracat süreçlerini destekler.